Serebral Palsi "CP" / Beyin Felci

Serebral Palsi "CP" / Beyin Felci

Serebral Palsi Nedir?

Serebral palsi (SP) doğum öncesinde, doğum sırasında veya sonrasında meydana gelen beyin hasarı ya da hastalıkları sonucu oluşan, ilerleyici olmayan hareket ve duruş bozukluklarının genel adıdır.

Beynin bir bölümünün kan akımının kesilmesi, basıya uğraması sonucu oksijensiz kalması olarak özetlenebilir.

Serebral Palsi'de Ne Beklenmelidir?

Temelde hareket becerilerinde yetersizlik gözlenir. Bu yetersizlik etkilenimin yerine ve boyutuna göre değişkenlik gösterebilir. Çok hafif bir klinik tablo karşımıza çıkabileceği gibi bütün vücdun tutulumu da olasıdır.

Bu durumun yanında konuşma, öğrenme, gibi becerilerin de etkilenmesi de mümkündür.

Serebral Palsi Tipleri Var Mıdır?

Yoksa Bütün Serebral Palsilerde Aynı Tutulum Mu Olur?

Alt tipleri mevcuttur. Beynin tutulumuna göre tek bir kol"el",  tek taraf kol ve bacak etkilenebileceği gibi tüm vücutta tutulabilir. 

Bunun yanı sıra serebral palsi'de kendi içerisinde alt sınıflara ayrılmaktadır. Bunları kısaca sayacak olursak;

  • Spastik Tip: 

Kas tonusu artışı ile karakterize spastik tip, en sık görülen klinik tabloyu oluşturur. Kollar da ve bacaklarda tonus artışının belirgin olduğu tabloda, gövde kasları genellikle gevşektir (Hipotonik). Spastik SP’li çocuklarda en sık karşılaşılan tipler hemiparezi (% 20-30), diparezi (% 30-40), kuadriparezi’dir (% 10-15) 

  • Diskinetik Tip:

Diskinetik tip SP’de istemsiz kol, bacak ve gövde hareketleri belirgindir. Kas tonusu değişiklik gösterir ve tekrarlayan stereotip hareketlerle karakterize motor bozukluklar görülür.

  • Ataksik Tip:

Serebellumda selektif nöron nekrozu sonucu gelişen ataksi tablosu, kinestetik duyu ve dengenin bozulması ve inkoordinasyon ile karakterizedir. 

  • Hipotonik Tip:

Azalmış kas tonusu, azalmış germe refleksleri, primitif refleks paternlerde azalma ile karakterize bir tablodur. Baş kontrolü, gövde stabilizasyonu ve kontrolünde zayıflık ve bunlara eşlik eden solunum sistemi problemleri, oromotor ve üriner disfonksiyon görülür.

  • Miks Tip:

Bu grupta spastisite, ataksi ve diskinezide görülen nörogelişimsel bozuklukların birlikte görüldüğü SP’li olgular yer alır. Klinik bulgulara göre baskın olan tip ile adlandırılır.

Serebral Palsi İlerleyici Midir?

Hayır, serebral palsi ilerleyici değildir. Tutulum zamanla artmaz ya da daha kötüye gitmez. Burada dikkat edilmesi gereken husus, çocuğun büyüyor olduğudur.

6 aylık bir çocuğun aynı beyin bölgesi hasarına sahipken yapamadıkları çok dikkatimizi çekmez, çünkü yaşıtları da pek az şey yaptıkları için aradaki fark yok sayılacak kadar azdır. 

Normal süreçte çocuk herşeyi öğrenerek hayatına devam eder ve burada belirli basamakları "başını tutma, sürünme, emekleme, oturma, yürüme vb." gerçekleştirir. İşte serebral palsi'de beynin etkilenen kısmı hangi işlevlerden sorumlu ise o işlevleri öğrenemez.

Yayılım ne kadar fazla ise yansıması da o kadar fazla olur. Başını tutamayan bir çocuk çevresi ile iletişim kuramadığı için öğrenmesi daha da yavaşlayacaktır.

Bu sürecin içine bir de çocuğun büyüdükçe kaslarında gerginlikler-kısalıklar ortaya çıkması eşlik eder. Bunun altında yatan sebep te yine yeterli duyusal girdi almayan ve gevşeme sağlayamayan kasların bir de kemik uzamasına yetişememesidir. Sonunda eklem deformiteleri, omurga deformiteleri ortaya çıkabilir.

Sertleimiş bir bilek, eğilmiş bir omurga'nın sebebi Serebral Palsi değildir. Fizyoterapi alınmadığı durumda ortaya çıkan ikincil problemlerdir.

Tedavisi Nedir?

Etkilenen bölümün tamamen tedavi henüz mümkün değildir, ancak uygulanan fizyoterapi yöntemleri ile beyin plastisitesi arttırılarak, işlevini yerine getiremeyen beyin bölgesinin görevlerini-işlerini beynin diğer kısımlarına  öğretilir.

Bu şekilde çocuk tekrar mümkün olan en bağımsız seviyeye ulaştırılır.

Çocuğum Tekrar Yürüyebilir Mi?

Her çocuğun etkilenimi ve karşımıza çıkan klinik tablo farklıdır. Bu sebeple her serebral palsili çocuk yürür ya da hiçbir serebral palsili çocuk yürüyemez demek son derece yanlıştır.

Üniversite bitiren, kendi bağımsız dhayatını kuran serebral palsili bireylerimiz olduğu gibi, kısmı yardımla "cihaz vb" hayatına devam eden veya aile desteğine ve bakımına ihtiyaç duyan serebral palsili bireyler de mevcuttur.

Fizyotearpiye Ne Zaman Başlamalıyız?

Mümkün olan en erken dönemde fizyoterapi'ye başlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki erken dönemdeki ufak gibi görünen kazanımlar uzun vadede altın değerinde sonuçlar doğuracaktır.

Detaylı bilgi için bize ulaşabilirsiniz.